Nếu những con người vùng sông nước chẳng dễ mến, sao khách thập phương cứ ngày ngày chen chân hành hương lên Miếu thờ Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc? Tôi vốn chẳng phải người mê tín, nhưng cũng len lỏi trong suối người đổ về ngôi Miếu, mới thấy đức tin của con người là khôn cùng. Cho dù là người Kinh, Chăm, Hoa hay Kh’me thì khi đứng trước thánh thần, cũng đều chắp tay trong khói nhang nghi ngút, chung một lòng thành kính, tín cẩn bày tỏ những nguyện vọng an lành.

Dạo quanh một vòng các ngôi chùa, đền ở An Giang, thể nào bạn cũng thấy một sự gần gũi đến ngỡ ngàng trong cả kiến trúc lẫn cách người dân thể hiện lòng thành kính của mình. Hình như cái ngọt lành của phù sa sông Hậu đã dồn cả vào tâm hồn của người dân nơi đây, vào tín ngướng, vào lúa và vào cá. Lúa nuôi lớn những nụ cười lấp loá nắng trên sông, cá mang đến sự phồn thịnh cho người dân sông Hậu.

Dọc theo sông Hậu, An Giang hiện ra hào phóng và cởi mở. Sông nước, kênh rạch chằng chịt, những chiếc ghe tam bản yểu điệu len lỏi giữa vỏ lãi, thương thuyền, ca nô xé sóng. Bập bềnh trên sông là những khu bè nổi, nơi cư trú của các gia đình làm nghề nuôi cá bè. Những con người cần mẫn cóp nhặt nguồn sống từ dòng sông quê hương chắc chắn sẽ nói với bạn rằng, An Giang chẳng còn là nó nữa nếu một ngày nào đó, sông Hậu không còn chảy.

Sông Hậu muôn đời vẫn trôi. Để tôi, để bạn còn được ghé vù lao thăm khu làng Chăm. Người Chăm nơi đây vẫn nhớ miền Trung bỏng rát nắng, những đồi cát cháy tua tủa gai xương rồng, đàn gia súc lang thang trên thảo nguyên và chiếc vỏ gốm được hình thành từ những bước đi giật lùi. Nhưng sông nước cũng đã quyện vào làn da đen nhẻm của lũ trẻ suốt ngày phơi nắng, nặng lòng níu những tấm lưng còng của cụ già dưới chân nhà sàn và ôm ấp nũ cười với cặp mắt đen láy của những thiếu nữ Chăm. 

Ở xứ sở sông nước này, những bè cá là nguồn sống của những con người xuất thân từ cát trắng. Chất men rượu cũng không còn nồng ấm ánh mặt trời miền Trung. Nhà gỗ thấp với nhiều song cửa cũng đã được thay bằng nhà sàn. Nhưng trong ánh mắt sâu thẳm của người thiếu nữ, trong dáng đi nhanh nhẹ của người đàn ông, trên những mái tóc quăn và làn da ngăm màu nắng, trên những vuông thổ cẩm còn nguyên vẹn những nét hoa văn cổ truyền thì cái chất, cái hồn của văn hoá Chăm chưa hề mai một.

An Giang là thế đấy, nó có thể dung hoà mọi sự khác biệt để tạo nên một chỉnh thể thống nhất giữa những con người từ nhiều dân tộc. Nó cũng vẫn giữ cho mỗi người Chăm, Kh’me, Kinh hay Hoa ở đây một nét riêng để tự hào. Cái sự độc đáo ấy có lẽ bởi tất cả những mạch nguồn của cuộc sống nơi này đều bắt đầu từ sông Hậu.